Зургаан өнцөгт архитектур
Орчин үеийн програм хангамжийн системүүд улам бүр том, төвөгтэй болж байгаа энэ үед кодыг зөв зохион байгуулах, урт хугацаанд засварлах, өргөтгөх боломжтой байлгах нь маш чухал асуудал болж байна. Энэ асуудлыг шийдвэрлэхэд зориулагдсан архитектурын нэг бол “Hexagonal Architecture”, өөрөөр хэлбэл “Ports and Adapters Architecture” юм. Энэ ойлголтыг анх программ хангамжийн инженер Alistair Cockburn танилцуулсан бөгөөд […]
Redis: Миллисекундээс ч хурдан ертөнцийг хөдөлгөдөг үл үзэгдэх хөдөлгүүр
Интернэтэд бидний өдөр бүр хийдэг маш энгийн мэт үйлдлүүдийн цаана асар их хурдны тулаан өрнөдөг. Нэг товч дарахад л нээгдэх ёстой веб хуудас, агшин зуур шинэчлэгдэх мэдэгдэл, гацалтгүй ажиллах чат, секундийн дотор баталгаажих төлбөр — энэ бүхний ард “өгөгдлийг хэр хурдан боловсруулах вэ?” гэсэн ганц л асуулт нуугдаж байдаг. Яг энэ асуултад хүчтэй хариулт өгдөг […]
Caesar Cipher
Цезар шифрлэл (Caesar cipher) гэдэг нь криптографийн хамгийн энгийн бөгөөд түүхэн чухал шифрлэлтийн аргуудын нэг юм. Үүнийг Julius Caesar анх ашиглаж байсан гэж үздэг. Энэ нь үсгүүдийг тодорхой тооны байрлалаар урагш (эсвэл хойш) шилжүүлж нууцлах арга юм. Жишээ нь: key = 19 үед дараах байдлаар шилжинэ: Цезар шифрийг дараах байдлаар(Encryption) илэрхийлдэг: E(x)=(x+k) mod 26E(x) = (x + […]
URL Spoofing
Сүүлийн үед KFC зэрэг алдартай брэндүүдийн вэбсайтыг хуурамчаар дуурайн хүмүүсийн хувийн мэдээллийг залилан авах хэргүүд улам олширч байна. Залилагчдын голчлон ашигладаг арга бол URL spoofing юм. Энэ нь олон хүн ашигладаг вэбсайтыг жинхэнээсээ ялгагдахааргүй хуулбарлан хийж, том хямдрал болон урамшуулал санал болгосон мэт харагдуулан хүний сонирхлыг татдаг. Энэ бол social engineering буюу хүний сэтгэл зүйг […]
Automatic speech recognition
Орчин үеийн мэдээллийн технологийн хөгжлийн үр дүнд хүн ба компьютерын харилцаанд томоохон тэсрэлт гарсан нь Хэл яриаг автоматаар таних технологи (Automatic Speech Recognition – ASR) юм. Энэхүү технологи нь хүний хэлсэн үгийг дижитал текст хэлбэрт хөрвүүлэх замаар бидний амьдралыг хөнгөвчилж байна. Хэл яриаг текст болгон хувиргах үндсэн үе шатууд Хэл яриаг таних процесс нь физик […]
