Redis: Миллисекундээс ч хурдан ертөнцийг хөдөлгөдөг үл үзэгдэх хөдөлгүүр
Интернэтэд бидний өдөр бүр хийдэг маш энгийн мэт үйлдлүүдийн цаана асар их хурдны тулаан өрнөдөг. Нэг товч дарахад л нээгдэх ёстой веб хуудас, агшин зуур шинэчлэгдэх мэдэгдэл, гацалтгүй ажиллах чат, секундийн дотор баталгаажих төлбөр — энэ бүхний ард “өгөгдлийг хэр хурдан боловсруулах вэ?” гэсэн ганц л асуулт нуугдаж байдаг. Яг энэ асуултад хүчтэй хариулт өгдөг […]
Caesar Cipher
Цезар шифрлэл (Caesar cipher) гэдэг нь криптографийн хамгийн энгийн бөгөөд түүхэн чухал шифрлэлтийн аргуудын нэг юм. Үүнийг Julius Caesar анх ашиглаж байсан гэж үздэг. Энэ нь үсгүүдийг тодорхой тооны байрлалаар урагш (эсвэл хойш) шилжүүлж нууцлах арга юм. Жишээ нь: key = 19 үед дараах байдлаар шилжинэ: Цезар шифрийг дараах байдлаар(Encryption) илэрхийлдэг: E(x)=(x+k) mod 26E(x) = (x + […]
Робот бүтээдэг сурагчид : Тоглоом уу, шинжлэх ухаан уу?
Таны төсөөлж байсан ирээдүй ирсэн гэвэл итгэх үү?10 настай хүүхэд жижиг робот бүтээж, түүгээрээ гамшгийн бүсэд “аврагч” болж тоглож байна. Бусдын хувьд энэ бол энгийн нэг тэмцээн мэт боловч тэдний хувьд — шинжлэх ухаан, инженерчлэл, багаар ажиллах, мөрөөдлөө бодит болгох анхны алхам юм. Энэ бол RoboCupJunior — дэлхийн ирээдүйн инженерүүдийн цуглардаг роботын “олимп”. RoboCupJunior гэж […]
URL Spoofing
Сүүлийн үед KFC зэрэг алдартай брэндүүдийн вэбсайтыг хуурамчаар дуурайн хүмүүсийн хувийн мэдээллийг залилан авах хэргүүд улам олширч байна. Залилагчдын голчлон ашигладаг арга бол URL spoofing юм. Энэ нь олон хүн ашигладаг вэбсайтыг жинхэнээсээ ялгагдахааргүй хуулбарлан хийж, том хямдрал болон урамшуулал санал болгосон мэт харагдуулан хүний сонирхлыг татдаг. Энэ бол social engineering буюу хүний сэтгэл зүйг […]
Квант CPU гэж юу вэ?
Сүүлийн жилүүдэд “квант компьютер” гэх ойлголт технологийн салбарт хүчтэй яригдаж, улам бүр бодит хэрэглээнд ойртсоор байна. Энэ системийн “тархи” нь болох квант CPU (Quantum Processing Unit буюу QPU) нь уламжлалт CPU-ээс тэс өөр зарчмаар ажилладаг. Уламжлалт CPU vs Квант CPU Өнөөдөр бидний хэрэглэж буй CPU-ууд (жишээ нь Intel болон AMD-ийн процессорууд) нь бит дээр суурилдаг. […]
