LLM ба “жинхэнэ” AI-ийн ялгаа
Сүүлийн жилүүдэд ChatGPT зэрэг системүүдийг хүмүүс “хиймэл оюун ухаан” гэж нэрлэх нь элбэг болсон. Гэвч эдгээр системүүд жинхэнэ утгаараа бодож, ойлгодог AI биш юм. Тэднийг Том хэлний загвар (Large Language Model, LLM) гэж нэрлэдэг бөгөөд үндсэндээ үгийн магадлал тооцоолдог системүүд юм. LLM нь асар их хэмжээний текст дээр сургагддаг. Энэ сургалтын явцад тэд үгс хоорондын […]
Цахим аюулгүй байдлын бяцхан зөвлөмж
2025 оны судалгаагаар дэлхий даяар ойролцоогоор 6 тэрбум хүн интернэт ашиглаж байна. Энэ нь дэлхийн нийт хүн амын 3/4 орчим хувьтай тэнцэнэ гээд бодохоор дахин нэг ертөнц байгаа л гэсэн үг. Интернэт бол асар том хот шиг. Гоё парк ч бий, бас харанхуй гудамж ч бий. Тиймээс бид гэр бүлийнхээ аюулгүй байдлын төлөө бяцхан “цахим […]
Single Sign-On
Орчин үеийн мэдээллийн системүүд хэрэглэгчдээс олон төрлийн програм, платформд нэвтрэх шаардлага тавьдаг болсон. Үүнтэй холбоотойгоор олон нууц үг санах, дахин дахин нэвтрэх нь хэрэглэгчдэд төвөгтэй, байгууллагад аюулгүй байдлын эрсдэл үүсгэдэг. Энэ асуудлыг шийдэх нэг чухал технологи бол SSO (Single Sign-On) юм. SSO-ийн үндсэн ойлголт Single Sign-On (SSO) гэдэг нь хэрэглэгч нэг удаа нэвтэрснээр олон өөр […]
Программ хөгжүүлэгчдэд мэдээллийн аюулгүй байдал хэр чухал нөлөөтэй вэ?
Зиаа программ хөгжүүлэгчдээ наашаа сууцгаагаарай. Программ хөгжүүлэгчдэд мэдээллийн аюулгүй байдал хэр чухал болох талаар багахан мэдээлэл хүргэе. Дижитал шилжилт эрчимжиж, программ хангамж нь нийгэм, эдийн засгийн үндсэн дэд бүтэц болон хөгжиж буй өнөө үед мэдээллийн аюулгүй байдал нь программ хөгжүүлэлтийн салшгүй хэсэг болж байна. Банкин дахь гүйлгээ, иргэний бүртгэл, эрүүл мэндийн түүх, боловсролын мэдээлэл зэрэг […]
Үл үзэгдэх туннель: SSH нь яагаад интернетийн нууц баатар вэ?
Хэрэв та программистууд яаж ширээнийхээ ардаас босолгүйгээр дэлхийн нөгөө талд байгаа аварга том серверүүдийг удирдаад байгааг гайхаж байсан бол хариулт нь ердөө гуравхан үсэг: SSH. SSH гэж яг юу вэ?Танд нэгэн маш нууц захидлыг найз руугаа илгээх хэрэгтэй боллоо гэж төсөөлье. Хэрэв та ердийн шуудангаар явуулбал замын зуур хэн нэгэн сониуч шууданч түүнийг нээж унших […]
