Month: March 2026

Гэрэл Мэдрэгч: Гэрлийг Хэрхэн Мэдэрдэг вэ?

Гэрэл гэж яг юу вэ? Физикийн утгаар гэрэл — цахилгаан соронзон долгионы тодорхой мужид харгалзах энергийн хэлбэр юм. Долгионы уртаар хэмжигддэг бөгөөд хүний нүдэнд харагдах муж нь 400–700 нанометр (nm) хооронд байдаг. Гэрэл бол нэгэн зэрэг долгион (wave) болон бөөм (particle) шинжтэй. Энэ хоёрдмол шинжийг долгион-бөөмийн дуализм гэнэ. Сенсорын тогтолцоонд бөөмийн шинж — фотон — […]

CUDA гэж юу вэ?

CUDA-ийн үндсэн ойлголт ба архитектур CUDA (Compute Unified Device Architecture) нь NVIDIA-аас боловсруулсан параллель тооцооллын платформ бөгөөд GPU-ийн өндөр зэрэгцээ (parallel) архитектурыг ерөнхий зориулалтын тооцоололд ашиглах боломжийг бүрдүүлдэг. Уламжлалт CPU-д суурилсан тооцоолол нь цөөн тооны хүчирхэг цөм дээр дараалсан гүйцэтгэлд төвлөрдөг бол CUDA нь олон мянган хөнгөн жинтэй thread-үүдийг зэрэг ажиллуулж, data-parallel шинж чанартай бодлогуудыг […]

Redis гэж юу вэ? 

Өнөөдөр бидний ашигладаг аппликейшнүүд маш хурдан ажилладаг болсон билээ. Ганц дараад л олон сая мэдээллийг нэг дор авч, бараг 5сек хүлээхэд л тэвчээр алдах шахуу шуурхай болсон. Гэхдээ яаж ингэж ажиллаад байна? Ард нь юу нуугдаж байгаа юм бол?. Энэ удаагийн нийтлэлээр бид эдгээр асуултуудын хариултыг олж мэдэх болно: Redis гэж юу вэ? Redis бол […]

Accuracy, Precision, Recall гэж юу вэ? Ялгаа нь?

Machine Learning-ийн model сайн ажиллаж байна уу, үгүй юу гэдгийг зөвхөн гаднаас нь хараад дүгнэх боломжгүй байдаг. Зарим model нийтдээ өндөр үзүүлэлттэй мэт харагдавч үнэндээ хамгийн чухал тохиолдлууд дээр алдаа гаргаж байж болно. Ийм учраас model-ийн гүйцэтгэлийг хэмжихдээ Accuracy, Precision, Recall гэсэн гурван чухал үзүүлэлтийг өргөн ашигладаг. Accuracy нь model нийт өгөгдлөөс хэдийг нь зөв […]

Go ORM?

ORM гэж юу вэ? ORM гэдэг нь Object-Relational Mapping гэсэн үгний товчлол бөгөөд монголчилбол “Объект болон Харилцан хамааралтай өгөгдлийн сангийн холбоо” гэж ойлгож болно. Энгийнээр хэлбэл, энэ нь таны ашиглаж буй програмчлалын хэл (Java, Python, Go г.м) болон өгөгдлийн сан (MySQL, PostgreSQL г.м) хоёрын хооронд ажилладаг “орчуулагч” юм. Өгөгдлийн сантай ажиллахад ихэвчлэн SQL (Structured Query […]