Tableau: Өгөгдлийг өгүүлэмж болгох урлаг
Өгөгдлийг амилуулдаг хэрэгсэл Өгөгдөл гэдэг нь анх харахад зөвхөн тоо, хүснэгт, лог файлуудын эмх замбараагүй бөөгнөрөл мэт санагддаг. Байгууллагын өдөр тутмын ажиллагааны мэдээлэл, хэрэглэгчийн гүйлгээ, борлуулалтын тайлан гээд олон мянган мөр өгөгдөл дундаас утга агуулгыг олж харах нь хүн бүрт хэцүү даалгавар мэт санагддаг. Харин Tableau гарч ирснээр энэ “чимээгүй” мэдээлэл яриа хөөрөөтэй болж, дүрс, […]
Тоглоом доторх физик хэрхэн ажилладаг вэ?
Видео тоглоом тоглож байхдаа бид ихэвчлэн дүрүүдийн хөдөлгөөн, үсрэлт, уналт, мөргөлдөөн зэргийг зүгээр л “ажиллаж байна” гэж хүлээж авдаг. Гэвч үнэндээ тоглоомын цаана бодит ертөнцийн физикийн хуулийг тооцоолол болгон хувиргасан маш нарийн систем ажиллаж байдаг. Тоглоомын физик гэдэг нь жинхэнэ физикийн хуулбар биш ч түүний зарчмуудыг ашиглан “итгэмээр” хөдөлгөөн бий болгодог процесс юм. Юуны өмнө […]
Ciphertext — Шифрлэлтийн нууц ертөнц
Хүн төрөлхтөн мэдээллийг хамгаалах хэрэгцээтэй болсон цагаас эхлэн шифрлэлтийн ойлголт үүссэн. Эрт үед хайр дурлалын захидал, цэргийн тушаал, стратегийн төлөвлөгөөг бусдаас нууж дамжуулах шаардлага гарч байсан бол өнөөдөр бид банкны гүйлгээ хийх, сошиалд нэвтрэх, имэйл илгээх бүрдээ шифрлэлтийг ашиглаж байна. Бид анзаарахгүй байж болох ч интернетийн үндсэн аюулгүй байдал бүхэлдээ шифрлэлтийн зарчим дээр тогтдог. Ciphertext […]
Харанхуй өгөгдөл/Dark Data/: Дижитал ертөнцийн ашиглагдаагүй эрдэнэс
Бид интернэтэд зураг оруулж, и-мэйл бичиж, онлайн дэлгүүрээр хэсэх бүрт дата буюу өгөгдөл үүсэж байдаг. Гэвч тэдгээр мэдээллийн асар их хэсэг нь яг л далайн ёроолд хаягдсан авдартай алт шиг хэнд ч ашиглагдалгүй харанхуйд үлддэгийг та мэдэх үү? Dark Data гэж юу вэ? Байгууллагууд өдөр тутмын үйл ажиллагааны явцад асар их мэдээлэл цуглуулдаг ч түүнийхээ […]
WireGuard: VPN Технологийн Шинэ Хувьсгал
Орчин үеийн сүлжээний ертөнцөд VPN (Virtual Private Network) технологи нь бидний өдөр тутмын салшгүй хэрэглээ болсон. Гэвч IPsec болон OpenVPN зэрэг уламжлалт VPN-үүд удаан, тохируулахад төвөгтэй, кодын хувьд нүсэр байсаар ирсэн. Тэгвэл энэ бүх асуудлыг шийдэхээр гарч ирсэн, орчин үеийн криптограф (cryptography) ашиглан бүтээгдсэн “WireGuard” протоколын талаар дэлгэрэнгүй авч үзье. WireGuard гэж юу вэ? WireGuard […]
